Kanał Gliwicki, ważna śródlądowa droga wodna o funkcji transportowej, przechodzi kompleksowe prace modernizacyjne, które obejmują m.in. śluzy Sławięcice i Nowa Wieś, w jego dolnym biegu. W ostatnim kwartale 2019 roku oddano do użytku gruntownie wyremontowane komory północne obu śluz. Aktualnie modernizowane są komory południowe. Dzięki temu, w najbliższym sezonie nawigacyjnym jednostki będą mogły się przeprawiać w zmodernizowanych komorach śluz.

Zaawansowanie rzeczowe realizacji projektu szacuje się na 62%. W ramach prowadzonych prac dokonane będą wyburzenia i kolejno rekonstrukcje betonów na głowach górnych i dolnych oraz naprawa dna komory. Wykonane zostanie zabezpieczenie antykorozyjne stalowych konstrukcji, a komora otrzyma nowe wrota o łącznej wadze 360 ton.

W ramach realizowanego projektu wyremontowane zostaną awanporty, w których m.in. powstaną nowe pomosty oraz punkty poboru wody i prądu dla jednostek korzystających z Kanału Gliwickiego. Remont przejdą też budynki sterowni, zarówno w części podziemnej, jak i nadziemnej oraz urządzenia mechaniczne i elektryczne napędowe wrót. Kompleksowe prace zostaną wykonane w budynkach maszynowni. Po zakończeniu modernizacji nastąpi wymiana oświetlenia obiektów na nowe energooszczędne lampy LED. W czasie modernizacji powstanie nowy kanał obiegowy, możliwe będzie śluzowanie oszczędnościowe. W projekcie znalazły się też nowe budynki socjalne, z których korzysta już obsługa śluz, drogi i nawierzchnie na terenie obiektów.

Wszystkie prace prowadzone są pod nadzorem i w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, ponieważ infrastruktura służąca śluzowaniu na Kanale Gliwickim, na obszarze województwa opolskiego jest wpisana do tamtejszego rejestru zabytków. Harmonogram robót ustalono w taki sposób, aby zachować ciągłość żeglugi na Kanale i umożliwić śluzowanie jednostek pływających z wykorzystaniem czynnej, zmodernizowanej komory, podczas remontu drugiej. Takie rozwiązanie jest możliwe, ponieważ wszystkie śluzy Kanału Gliwickiego są bliźniacze – posiadają dwie komory (północną i południową) o takich samach parametrach.

 

ZakonczeniepracwkomorzepolnocnejsluzyNowaWies min optimized.jak zmniejszyc fotke pl

Zakończenie prac w komorze północnej śluzy Nowa Wieś. Fot. Wody Polskie

 

Realizowana inwestycja stanowi drugi etap projektu „Modernizacji śluz odrzańskich na odcinku w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach – przystosowanie do III klasy drogi wodnej”. W pierwszym etapie wyremontowano śluzę Kłodnica i Rudziniec, a remont śluzy w Łabędach i Dzierżnie dobiega końca.

Kompleksowa modernizacja sześciu śluz Kanału Gliwickiego zakończy się w pierwszym kwartale roku 2021, zamykając kolejny etap projektu. Dzięki m.in. modernizacji ubezpieczeń brzegowych, poprawę stanu toru wodnego i uzupełnieniu infrastruktury związanej z transportem wodnym, polepszą się warunki żeglugowe na Kanale.

Wartość realizowanego przez Wody Polskie projektu pn. „Modernizacja śluz odrzańskich na Kanale Gliwickim, na odcinku w zarządzie RZGW Gliwice – przystosowanie do III klasy drogi wodnej – etap II” wynosi 72.336.680 zł, z czego 61.486.177,27 zł stanowi unijne dofinansowania z Funduszu Spójności w ramach POIiŚ 2014-2020.

 

ŚluzaNowaWieś montażwrót 40 min optimized

Śluza Nowa Wieś - montaż wrót. Fot. Wody Polskie

Z końcem stycznia br., powstający kosztem ok 2 mld zł zbiornik Racibórz Dolny osiągnął swoją funkcjonalność. Oznacza to, iż obiekt w obecnym momencie jest gotów, by chronić przed ryzykiem wielkiej wody blisko 2,5 mln mieszkańców trzech nadodrzańskich województw: śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego.

Zgodnie z oczekiwaniami kontraktu - Wykonawca tej najważniejszej i największej w kraju inwestycji przeciwpowodziowej (konsorcjum firm Budimex S.A. (lider) i Ferrovial Agroman S.A.) zakończył realizację kluczowych prac na poszczególnych frontach robót.

W toku prowadzonych działań inwestycyjnych zrealizowano Budowlę-Przelewowo Spustową, z przeprowadzeniem prób technologicznych. Ukończono także drugi z kluczowych frontów prac: Upust do Odry Miejskiej. Wykonawca w ramach tego odcinka inwestycji przygotował m.in. konstrukcję upustu wraz z wyposażeniem technologicznym oraz kanały dopływowy i odpływowy w zakresie umożliwiającym ich pełną przepustowość. Wykonano także konieczny dla funkcjonalności zakres prac na zaporach zbiornika: czołowej, lewobrzeżnej i prawobrzeżnej. Korpusy zapór przygotowano do piętrzenia, wykonując m.in. korpus statyczny zapór, przesłony przeciwfiltracyjne podłoża, przypory z gruntów spoistych. Powstało również konieczne uszczelnienie korpusów zapór, tworzące ekran, dla którego ułożono częściową warstwę ochronną.

Zakres wykonanych prac wskazuje jednoznacznie, iż zbiornik współpracujący z pobliskim polderem Buków, może piętrzyć wodę, w konsekwencji czego jest gotowy do przyjęcia i „ścięcia” fali powodziowej o wielkości chociażby pamiętnej powodzi z 1997 roku.

- Urzeczywistnieniem staje się fakt, iż po latach realizacji tej niekwestionowanie niezbędnej i koniecznej inwestycji dla bezpieczeństwa powodziowego kraju, tym samym nieodzownej dla bezpieczeństwa mieszkańców w dorzeczu Odry, zacznie ona spełniać swoją rolę. Z chwilą nadejścia fali powodziowej raciborski polder będzie piętrzył wodę, chroniąc zdrowie i dobytek mieszkańców miast i miejscowości od Raciborza przez Kędzierzyn-Koźle, Brzeg, Opole, Oławę, aż po Wrocław – stwierdza Łukasz Lange, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach.

Kontraktowy termin zakończenia inwestycji przypada na dzień 29 maja br. Do tego czasu zostanie uporządkowany obszar w czaszy zbiornika, kontynuowane będą prace związane z budową dróg serwisowych oraz roboty wykończeniowe na zaporach zbiornika.

Pojemność obiektu to 185 mln m3, a powierzchnia polderu liczy ponad 26km2. Obiekt będzie redukował fale powodziowe katastrofalnych wezbrań na rzece Odrze, obejmując ddziaływaniem bezpośrednim i pośrednim obszar około 600 km2.

Projekt budowy zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny – polder jest współfinansowany ze środków Banku Światowego, Banku Rozwoju Rady Europy, funduszy unijnych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020, Budżetu Państwa oraz środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

 

Zapraszamy do obejrzenia: film o zbiorniku Racibórz Dolny

 

 

Przypominamy o obowiązku złożenia oświadczeń za III kwartał 2019 r. w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za korzystanie z usług wodnych.  Obowiązek złożenia oświadczeń wynika z art. 552 ust. 2b ustawy – Prawo wodne. Oświadczenia należy składać zgodnie z opublikowanymi wzorami w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Za IV kwartał 2019 r. termin złożenia oświadczenia upływa 30 stycznia 2020 r. Oświadczenia należy przesyłać bezpośrednio do Zarządów Zlewni PGW Wody Polskie, będących jednostkami właściwymi do ustalenia wysokości opłaty zmiennej.

Dobiegł końca II etap inwestycji rozbudowy pompowni wałowej Ciechowice, realizowany przez gliwickie Wody Polskie. Całościowa modernizacja obiektu zwiększy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe terenów położonych w prawobrzeżnej dolinie rzeki Odry na obszarze powiatu raciborskiego (miejscowości takich jak: Łęg, Zawada Książęca, Ciechowice, Nędza czy dzielnica Raciborza – Markowice). Mieszkańcy tych nadodrzańskich terenów mają w pamięci dotkliwe sutki powodzi tysiąclecia oraz tej z 2010r. Z myślą o ich bezpieczeństwie Wody Polskie podejmują szereg działań minimalizujących ryzyko wezbrania.

Podczas pierwszego etapu prac modernizacyjnych pompowni Ciechowice, funkcjonującej w prawie niezmienionej formie od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, w roku 2016 wymieniono rurociągi tłoczone w części podziemnej obiektu. W ramach kluczowego, II etapu - zastąpiono jedną z czterech nieekologicznych pomp nową, całkowicie zatapialną, bezobsługową i przyjazną środowisku. Ponadto, rozbudowano i wyremontowano budynki stacji pomp i pomieszczenia socjalne, wymieniono także systemy sterowania i automatyki oraz instalacje elektryczne. Całość prac zrealizowano kosztem 4 079 988‬ zł.

Niezadowalający stan pompowni Ciechowice nie pozwalał Wodom Polskim na pewność co do bezawaryjności obiektu. Aby uzyskać ten efekt zaplanowano III etap modernizacji. W jego ramach RZGW w Gliwicach wymieni pozostałe trzy pompy. Sterowanie nimi będzie odbywać się w sposób automatyczny oraz ręczny. Modernizacja umożliwi osiągnięcie przez obiekt optymalnej wydajności przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia prądu, pozwoli także na wyeliminowanie zagrożenie dla środowiska naturalnego, dzięki zmianie systemu smarowania. Zakończenie prac przewiduje się na koniec bieżącego roku.

 

Zgodnie z art. 89 ust 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, Wody Polskie publikują wzór sprawozdania z realizacji KPOŚK za 2019 rok.

Sprawozdawczością objęte są wszystkie aglomeracje ujęte w V AKPOŚK (AKPOŚK 2017). Aglomeracje powinny przedstawiać stan realizacji KPOŚK na dzień 31 grudnia 2019 r., uwzględniając obowiązującą uchwałę (rozporządzenie), nawet jeśli aglomeracje są w trakcie zmiany lub likwidacji. Wypełnioną ankietę sprawozdawczą należy przekazać w wersji papierowej oraz edytowalną wersję elektroniczną (drogą mailową) do właściwego terytorialnie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej do dnia 28 lutego 2020 r.

W związku z koniecznością przeprowadzenia weryfikacji poprawności i kompletności danych przekazanych w ankiecie sprawozdania z realizacji KPOŚK za 2019 r., niezbędne jest pozyskanie w niej danych umożliwiających późniejszy kontakt z osobami wypełniającymi ankietę. Z uwagi na powyższe prosimy również o zapoznanie się z załączoną klauzulą RODO.

Sprawozdania w formie elektronicznej do RZGW Gliwice należy przesyłać na adres email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Adres do korespondencji: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach, ul. Sienkiewicza 2, 44-100 Gliwice.

 

Wszystkie informacje odnośnie KPOŚK są również dostępne pod adresem: 

http://wody.gov.pl/nasze-dzialania/krajowy-program-oczyszczania-sciekow-komunalnych

lub na stronie PGW WP BIP: 

https://wodypolskie.bip.gov.pl/kzgw/wzor-sprawozdania-z-realizacji-kposk-za-2019-rok.html

 

 

Załączniki:
PlikOpisRozmiarUtworzonoOstatnia modyfikacja
Pobierz plik (Sprawozdanie z KPOŚK 2019.xls)Sprawozdanie z KPOŚK 2019.xls 144 kB2020-01-14 08:032020-01-14 08:03
Pobierz plik (klauzula_RODO_-_sprawozdanie_z_realizacji_KPOŚK_za_2019_r_.docx)Klauzula RODO - sprawozdanie z realizacji KPOŚK za 2019r. 19 kB2020-01-13 14:202020-01-13 14:20

     Gliwickie Wody Polskie zakończyły właśnie realizację długo wyczekiwanej przez mieszkańców powiatu bieruńsko-lędzińskiego inwestycji pn. „Modernizacja i nadbudowa lewostronnego obwałowania rzeki Wisły w Bieruniu-Czarnuchowicach od ujścia rzeki Przemszy (przejazd wałowy na wysokości posesji przy ul. Mielęckiego 82) do mostu w ulicy Warszawskiej (droga nr 44) wraz z odwodnieniem terenów zawala wałów rzeki Przemszy - ETAP II w zakresie odcinka: km 1+780 – 2+450 i 2+579 – 3+031”.
     Modernizacja wiślanego obwałowania, jego podniesienie i uszczelnienie poprawi bezpieczeństwo terenów chronionych przez lewy wał rzeki Wisły w Bieruniu–Czarnuchowicach, szczególnie zagrożonych powodzią, w rejonie ulic: Przyjaźni, Tatarkowej, dr A. Mielęckiego, Promiennej, J. Tyrny, Piekło, Jedwabnej, Równoległej, Przecznica, M. Karłowicza. To właśnie mieszkańcy tego terenu mają w pamięci wydarzenia z 1997r. oraz 2010r., kiedy wody powodziowe spowodowały dotkliwe szkody dla infrastruktury i dobytku bierunian. Pod wodą znalazło się wówczas kilkaset budynków, doszło także do zagrożenia epidemiologicznego ze względu na zalaną oczyszczalnię ścieków.
Zmodernizowane i nadbudowane lewostronne obwałowanie rzeki Wisły zabezpiecza bezpośrednio i pośrednio przed skutkami oraz ryzykiem powodzi obszar ponad 40 km2, zapewniając bezpieczeństwo przeciwpowodziowe 20 tys. mieszkańców gminy Bieruń.
     - Wody Polskie prowadzą sukcesywne działania inwestycyjne na terenie powiatu bieruńsko-lędzińskiego, mające na celu poprawę bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, które stanowi dla nas priorytet. Wagę przedmiotowej inwestycji dostrzegło również Starostwo Powiatowe w Bieruniu. Zaangażowanie na rzecz przedsięwzięcia wykazali w szczególności Wicestarosta Bieruńsko-Lędziński, Pani Agnieszka Wyderka-Dyjecińska i Członek Zarządu Powiatu Bieruńsko-Lędzińskiego VI kadencji - Pan Kazimierz Chajdas. Podniesiony i zmodernizowany wał wiślany, choć nie zamyka katalogu potrzeb przeciwpowodziowych gminy, zapewnia bezpieczeństwo dla obszaru oddziaływania inwestycji – przyznał Łukasz Lange, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.
     Zrealizowane zadanie zostało ujęte w Programie Planowanych Inwestycji w Gospodarce Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i zostało podzielone na etapy. W roku 2018r. dokonano przebudowy jednego z przepustów wałowych. Zakończony właśnie II etap przedsięwzięcia, kluczowy na tym odcinku rzeki (w km 1+780÷2+450 i 2+579÷3+031) obejmował m.in. zdjęcie korpusu wału do rzędnej wody miarodajnej, zagęszczenie wierzchniej warstwy istniejącego korpusu, wyniesienie korony wału z gruntu dowiezionego (skały płonnej) do poziomu wody kontrolnej, uszczelnienie korpusu wału bentomatą do poziomu wody kontrolnej, przebudowę przepustów wałowych, wykonanie drogi technologicznej w koronie wału, wyniesienie korony wału do rzędnych projektowanych. Parametry korony wału zostały dostosowane do ustalonej szerokości dróg rowerowych na terenie aglomeracji górnośląskiej. Szerokość korony wynosi 4,0 m, w tym ciąg pieszo-jezdny uzyskał szerokość 3,0 m co w przyszłości pozwoli na wykorzystanie korony wału jako ścieżki rowerowej. Koszt inwestycji brutto to kwota 4 633 943,94 zł. Wiosną zmodernizowane obwałowanie porośnie trawą i będzie stanowić estetyczny element krajobrazu. Prowadzone prace nie ingerowały w koryto cieku, nie zakłócały jego morfologii, a co za tym idzie również życia biologicznego w rzece.

 
 

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach informuje, iż trwają przygotowania do rozpoczęcia prac rozbiórkowych zbiornika Wilkowice. Prace ruszą bezzwłocznie po wyłonieniu wykonawcy, zgodnie z zapisami ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Zgodnie z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 27 września br. RZGW w Gliwicach jest zobowiązany do przeprowadzenia rozbiórki obiektu, w ramach której zdemontowane zostaną zapora czołowa zbiornika Wilkówka w Wilkowicach wraz z przepławką oraz urządzeniami tworzącymi z nią całość techniczno-użytkową. Prace te zostaną przeprowadzone do dnia 30 listopada 2021r.

Jednak z uwagi na bezpieczeństwo mieszkańców poniżej zapory czołowej zbiornika gliwickie Wody Polskie już w sierpniu br. wykonały dodatkowe otwory upustowe zbiornika w wieży przelewowo-upustowej, które umożliwiają swobodny przepływ wód rzeki Wilkówka przez czaszę zbiornika nawet podczas wezbrania powodziowego oraz uniemożliwiają piętrzenie a tym samym jego samonapełnienie. Cała operacja zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom została przeprowadzona w oparciu o sporządzoną dokumentację projektową po uzyskaniu protokołu kontroli bezpiecznego użytkowania zbiornika.

Po zakończeniu prac rozbiórkowych koryto cieku zostanie odtworzone a teren rozebranego zbiornika zostanie uporządkowany. Zachowana zostanie zapora przeciwrumowiskowa na potoku Wilkówka, niecka wypadowa oraz elementy czaszy zbiornika, stanowiące jednocześnie zabezpieczenie drogi gminnej (ul. Harcerska) oraz mostu w jej ciągu na wysokości zbiornika.

Zapora na Wilkówce została zbudowana w 2013 r. przez Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Miała piętrzyć wodę dla celów pitnych, na wypadek suszy oraz służyć rezerwą na ewentualność wezbrań i powodzi. Z uwagi na liczne wady zbiornik nie pełnił swoich projektowych funkcji. Mimo iż poprzedni zarządca zbiornika miał świadomość zagrożenia, dopiero Wody Polskie, obejmując z początkiem 2018 r. funkcje zarządcze, podjęło kroki mające na celu bezpieczeństwo mieszkańców Wilkowic.

Po intensywnych opadach 23 maja br. zbiornik retencyjny na potoku Wilkówka całkowicie się wypełnił. Władze gminy uznały, że pojawiło się zagrożenie pęknięcia zapory. Wójt Wilkowic zarządził ewakuację ponad 80 mieszkańców z około 30 domów położonych poniżej zapory, wzdłuż rzeki. Z biegiem czasu sytuacja zaczęła się normować. Gdy przestało padać Wody Polskie zaczęły opróżniać zbiornik, a mieszkańcy 25 maja mogli wrócić do domów.

Sprawą zbiornika zajmuje się Prokuratura Okręgowa w Bielsku-Białej. Postępowanie jest w toku.

Dalsze decyzje co do powstania obiektu hydrotechnicznego, retencjonującego wodę w tym obszarze będą podlegały głębokim analizom techniczno-ekonomicznym. Warto również zaznaczyć, iż dla obszaru zbiornika Wilkowice nie zidentyfikowano ryzyka powodzi. Dlatego też obiekt ten powstał z założenia jako wielofunkcyjny a jego celem było gromadzenie wody zwłaszcza w celach pitnych. Należy pamiętać także, iż zbiorniki wielofunkcyjne, przechwytujące wodę służą zarówno mieszkańcom, jak i środowisku naturalnemu, jednak bezwzględnie nie mogą nieść ryzyka dla zdrowia i życia ludzi.







 

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach uprzejmie informuje, iż dnia 24.12.2019r. (Wigilia Bożego Narodzenia)  RZGW w Gliwicach wraz z jednostkami podległymi bedą czynne do godz. 13:00. W pozostałe dni w okresie świąteczno-noworocznym godziny pracy pozostają bez zmian.

Praktycznie w samym sercu Kędzierzyna-Koźla i niewiele ponad 30 km od Gliwic funkcjonuje unikatowe w skali kraju rozwiązanie hydrotechniczne – przepust syfonowy rzeki Kłodnicy pod Kanałem Gliwickim. Gliwickie Wody Polskie zakończyły właśnie kompleksowe prace remontowe tej interesującej budowli hydrotechnicznej.

Syfon Kłodnicy, jak również nazywa się to bezkolizyjne skrzyżowanie rzeki z Kanałem Gliwickim, zbudowany jest z trzech rur betonowych ułożonych pod dnem Kanału Gliwickiego, z których każda ma przekrój 3 m² i mierzy około 50 m długości. Rozwiązanie to powstało w latach 30-tych XX wieku, równolegle z budową Kanału Gliwickiego – jedynej sztucznej drogi wodnej w kraju o funkcji transportowej. Wraz z przepustem syfonowym zbudowano także dwa odcinki nowego koryta rzeki Kłodnicy: przed i za syfonem. Po zakończeniu budowy bieg Kłodnicy został zmieniony i skierowany nowym korytem do przepustu. Dzięki tej trójkanałowej konstrukcji żelbetowej wody rzeki bezkolizyjnie przepływają pod Kanałem Gliwickim.

Funkcjonujący nieprzerwanie od 80 lat przepust syfonowy wymagał remontu. Zadanie podzielono na dwa etapy, z których ostatni właśnie się zakończył. W ramach projektu pn. "Remont syfonu w km 6+700 rzeki Kłodnicy w mieście Kędzierzyn-Koźle - etap II" Wody Polskie przeprowadziły głównie prace związane z naprawą betonów konstrukcji syfonu. W tym etapie remontu obiektu oczyszczono elementy konstrukcyjne oraz usunięto roślinność porastającą powierzchnię betonu. To zaś umożliwiło przegląd odkrytych elementów konstrukcyjnych i pozwoliło kolejno przystąpić do naprawy (reprofilacji) zużytych, uszkodzonych elementów żelbetowych wraz z koniecznymi uzupełnieniami zbrojenia. Elementy betonowe zostały dodatkowo zabezpieczone powierzchniowo. W czasie realizacji zadania renowację przeszły skarpy brzegowe. I etap tego samego projektu gliwickie Wody Polskie przeprowadziły jesienią ubiegłego roku. Wówczas wymieniono ściankę szczelną wraz z zasuwą wrzecionową, zamontowano nową balustradę oraz podest obsługowy, wykonano również montaż tymczasowych ścianek szczelnych, wygradzających poszczególne fragmenty konstrukcji. Przepust syfonowy nie zaburza ciągłości morfologicznej cieku, zatem również organizmy żyjące w rzece mogą swobodnie migrować. Koszt wykonanych prac remontowych obiektu to ponad 2,8 mln zł brutto. Za sprawą remontu obiekt odzyskał dawną świetność, zaś jego administrator – gliwickie Wody Polskie pewność co do niezawodności funkcjonowania.

Zgodnie z literaturą przedmiotu przepusty syfonowe w Polsce stosowano niezwykle rzadko. Bezkolizyjnych krzyżówek cieków można zliczyć zaledwie kilka w całym kraju. Najbliższy rozwiązaniu zastosowanemu dla skrzyżowania wód rzeki Kłodnicy i Kanału Gliwickiego wydaje się syfon potoku Flis na Kanale Bydgoskim.