Rzeka Drama będzie bezpieczniejsza. 3 grudnia zakończyła się przebudowa koryta cieku w gminie Pyskowice. Dzięki wykonaniu prac w dwóch etapach - zleconych przez Wody Polskie w Gliwicach -  usprawniono przemieszczanie się ryb w górę rzeki, wykonano tarliska dla pstrągów oraz poprawiono spływ wód powierzchniowych, co w przypadku wezbrania pozytywnie wpłynie na bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.

Przebudowa realizowana była w ramach projektu pn. „Przebudowa koryta cieku Drama w km 0+000÷4+230, gm. Pyskowice, pow. Gliwicki – Etap I w km 0+000÷2+670 oraz Etap III w km 3+353÷4+283 (w zakresie Etapu I w km 0+000÷2+670)”. W 2021 r. zrealizowano prace w km 0+000÷2+670, które usprawniły spływ wód wezbraniowych korytem cieku, a tym samym podniesiono poziom bezpieczeństwa przeciwpowodziowego.

Jednocześnie, na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 26.01.2016 r., wydanej przez Burmistrza Miasta Pyskowice przebudowano dwa istniejące na rzece stopnie wodne na bystrotoki. W ten sposób ułatwiona została wędrówka ryb w górę Dramy oraz przywrócono ciągłość biologiczną cieku. Dotychczas istniejące obiekty były zbyt wysokie, co utrudniało przemieszczanie się przedstawicieli fauny wodnej. Problem stanowił również zły stan techniczny stopni i uszkodzenia wywołane przez 45-letni okres ich eksploatacji. Ponadto,w ramach prac wykonano dwa tarliska dla pstrągów o długości 36 m każde, przedzielone odcinkiem przejściowym o długości 58 m.

Celem prowadzonych działań jest dostosowanie koryta Dramy do aktualnych wymogów i zaleceń ekologicznych, zastąpienie wysłużonych i nieoptymalnych elementów regulacji rzek stosowanych w przeszłości, rozwiązaniami przyjaznymi dla środowiska wodnego, które w jak największym stopniu będą zbliżone do naturalnych uwarunkowań cieku oraz będą stanowić kompromis pomiędzy potrzebami człowieka w związku z ochroną przed powodzią, a prawami natury.

Warto wspomnieć, że zrealizowane prace są kontynuacją zadania, rozpoczętego w ubiegłym roku. W ich ramach wykonano wówczas ponad 200 elementów habitatowych w postaci czterech drewnianych palików o średnicy 8-10 cm, każdy, wbitych trwale w dno rzeki w poprzek nurtu, wystających ponad średni stan wody na wysokość około 5 cm. Takie rozwiązanie, zastosowane na przebudowanym odcinku, wpłynęło na ułatwienie migracji ryb w górę rzeki. Poprzez poszerzenie i korektę przekroju koryta cieku zabezpieczone przed podtopieniami zostały również budynki mieszkalne, gospodarcze i usługowe, zlokalizowane przy ul. Mickiewicza w Pyskowicach, a także grunty użytkowane rolniczo.

Całkowita wartość przebudowy cieku wyniosła 2 837 489,56 zł (wraz z kosztem dokumentacji projektowej). Projekt dofinansowany został ze środków Budżetu Państwa.

Wraz z połową listopada br. Wody Polskie w Gliwicach ukończyły prace modernizacyjne na potoku Straconka w Bielsku-Białej i odebrały teren objęty zadaniem z rąk Wykonawcy. Celem wykonanych robót pn. "Remont żłobu w km 1+910-2+290 potoku Straconka w m. Bielsko-Biała (rozmiar rzeczowy 0,380 km)" było przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa położonych kilkadziesiąt metrów dalej zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. Ważny aspekt zadania stanowiło jednak także zapobiegnięcie postępującemu procesowi degradacji koryta potoku oraz zapewnienie dalszej stabilności posadowionych w nim filarów mostu drogowego.

Modernizacja prowadzona była od maja, a jej koszt wyniósł blisko 600 tys. zł. Wody Polskie w Gliwicach podjęły się realizacji prac z uwagi na niewłaściwy stan techniczny koryta potoku. Przechodzące w górskiej zlewni wezbrania spowodowały wyrwy w uregulowanym w przeszłości korycie i ubytki w ścianach żłobu, osłabionych wieloletnim oddziaływaniem wód. Na wykonanie prac pozwoliły także ustawowe obowiązki PGW WP RZGW w Gliwicach, związane z utrzymaniem wód i wykonywaniem potrzebnych remontów i konserwacji budowli hydrotechnicznych.

Zakres robót w ramach zadania obejmował prace utrzymaniowe we wspomnianym korycie cieku, poprawiające jego stan techniczny, w tym m.in. uzupełnienie oraz spoinowanie ubytków istniejącego żłobu kamiennego oraz wypełnienie kamieniem wyrwy dennej poniżej mostu drogowego na ul. Jeździeckiej . Dodatkowo oczyszczono z roślinności oraz innych materiałów ściany żłobu potoku.

Za sprawą zrealizowanego zakresu prac okoliczni mieszkańcy i otoczenie wciąż mogą się cieszyć właściwym stopniem bezpieczeństwa. Na terenie tym, wykorzystywanym także rekreacyjnie odbudowano przyległą do potoku ścieżkę dla pieszych i rowerzystów.

Wykonane w tym roku zadanie stanowi I etap prac, zaplanowanych przez Wody Polskie w Gliwicach na potoku Straconka. Prace o zbliżonym zakresie będą sukcesywnie realizowane na kolejnych odcinkach cieku w nadchodzącym roku 2022 włącznie.

 

Przed wykonaniem prac:

 

Po wykonanych pracach:

 

 

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach przystąpił do zasadniczej realizacji decyzji nakazowej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 27 września 2019r. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego zapory czołowej zbiornika Wilkówka w Wilkowicach (powiat bielski). Postępowanie zostało zainicjowane przez Wody Polskie w Gliwicach z uwagi na zły stan obiektu hydrotechnicznego i realne zagrożenie dla życia, zdrowia wielu osób oraz mienia wielkich rozmiarów. Rozbiórka wilkowickiej zapory rozpocznie się 4 listopada br.

Realne niebezpieczeństwo przerwania zapory

O tym, jak niebezpieczna jest wadliwa zapora wzniesiona przez poprzednika prawnego Wód Polskich – Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, od którego te w 2018r. przejęły m.in. zbiornik na potoku Wilkówka, można było się przekonać wiosną 2019r. Od momentu ukończenia budowy w 2013r. zbiornik nie funkcjonował właściwie. Choć powstał jako obiekt wielofunkcyjny, który miał zapobiegać wezbraniom na potoku Wilkówka, przeciwdziałać skutkom suszy, stanowić rezerwuar wody dla mieszkańców na wypadek jej niedoborów oraz do celów gaśniczych, nigdy nie pełnił żadnej z funkcji, do których został zaprojektowany. Mało tego, z uwagi na potwierdzone przez Ośrodek Technicznej Kontroli Zapór z siedzibą w Katowicach nieprawidłowości, od 2015 roku korpus zapory pozostawał w złym stanie technicznym i nie mógł bezpiecznie piętrzyć wody. W maju w 2019r. wystarczyło kilka deszczowych dni, by zbiornik o pojemności 30 tys. m3 wypełnił się w sposób niekontrolowany, grożąc przerwaniem zapory. Ryzyko katastrofy rozmycia wilkowickiej, niestabilnej budowli spowodowało konieczność ewakuacji kilkudziesięciu mieszkańców miejscowości z zabudowań położonych poniżej czaszy akwenu. W terenie przez kilka kolejnych dni pracowali specjaliści terenowi Wód Polskich oraz zastępy Straży Pożarnej, które z wykorzystaniem pomp obniżały poziom lustra wody w zbiorniku, przepompowując ją do koryta potoku.

Rozbiórka dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom

Szereg nieprawidłowości związanych z tym obiektem hydrotechnicznym oraz przeprowadzone oceny stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa zapory ujawniły, że zbiornik nie może bezpiecznie piętrzyć wody. Jako, że bezpieczeństwo mieszkańców stanowi priorytet dla PGW WP RZGW w Gliwicach wszczęto postępowanie ŚWINB, które zakończyło się wydaniem decyzji nakazowej względem rozbiórki akwenu (decyzję tę podtrzymał w 27 września 2019r. GINW w Warszawie).

Wydana decyzja nakazała Wodom Polskim w Gliwicach rozbiórkę zapory czołowej zbiornika Wilkówka w Wilkowicach wraz z przepławką oraz urządzeniami tworzącymi z nią całość techniczno-użytkową tj.: budowlą przelewowo-upustową z komorami czerpnymi i kanałem odprowadzającym, budynkiem sterowni, ubezpieczeniem czaszy zbiornika wraz z drogą technologiczną do celów pożarowych i uporządkowanie terenu po rozbiórce.

Równolegle z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla realizacji decyzji nakazowej Wody Polskie przystąpiły do wykonania dodatkowych otworów upustowych w komorze zamknięć oraz przelewie, umożliwiających przeprowadzenie przepływów ekstremalnych cieku Wilkówka w przekroju zbiornika bez niebezpieczeństwa niekontrolowanego jego napełnienia się, w przyszłości, przed zasadniczymi pracami rozbiórkowymi. Podjęte w 2019r. kroki zwiększyły tymczasowo wydolność upustową i zapewniły bezpieczeństwo mieszkańcom Wilkowic do czasu całkowitego wykonania decyzji nakazowej.

Zgodnie z umową z wykonawcą rozbiórki, zawartą w dniu 25 października br. do 30 listopada 2021r. zostaną przeprowadzone główne fronty prac. Na realizację całego przedmiotu umowy przewidziano okres do 5 miesięcy. Zbiornik liczący niespełna 7 tyś. m2 powierzchni, którego ziemna zapora czołowa mierzy raptem 106 m długości i 5,2 m szerokości, zostanie rozebrany kosztem blisko 3 mln zł. Zadanie jest finansowane ze środków własnych PGW WP. Za sprawą wykonanych prac nie powtórzy się już sytuacja z maja 2019r. a mieszkańcy będą bezpieczni.

Precedensowa rozbiórka

Jak wynika z danych, w Polsce funkcjonuje ponad 30 tys. budowli piętrzących różnego typu o zróżnicowanych parametrach. Większość tych obiektów powstała w latach 70-tych i 80-tych XX w. Przez ten czas niektóre z nich ulegały sukcesywnej dekapitalizacji, jednak dotąd nie prowadzono planowanej rozbiórki żadnej zapory w kraju. Rozbiórka zbiornika wodnego w Wilkowicach, podyktowana względami bezpieczeństwa publicznego jest więc pierwszym tego typu przedsięwzięciem w kraju. Nim Wody Polskie w Gliwicach przystąpiły do prac o tym charakterze zwariantowano możliwości i ewentualne korzyści płynące tak dla mieszkańców, jak i środowiska naturalnego, wynikające z odtworzenia obiektu w przyszłości. Przy zastanych okolicznościach, warunkach terenowych, oraz kosztach, a zwłaszcza zważając na losy istniejącej zapory, najrozsądniejszy okazał się wariant odtworzeniowy względem koryta potoku. Zachowana zostanie zapora przeciwrumowiskowa na potoku Wilkówka, niecka wypadowa oraz elementy czaszy zbiornika, stanowiące jednocześnie zabezpieczenie drogi gminnej (ul. Harcerska) i mostu w jej ciągu na wysokości zbiornika.

Wody Polskie rozpoczęły weryfikację formalno-prawną dotyczącą czynnych i nieczynnych urządzeń wodnych służących do odprowadzania do rzek ścieków lub wód opadowych i roztopowych. Dotychczas zidentyfikowano ponad 20 tysięcy różnego typu rur, które uchodzą do polskich rzek, co może bezpośrednio przekładać się na ilość zanieczyszczeń, jakie dostają się do wód. W stosunku do ponad 1/3 z nich, z uwagi na m.in. brak stosownych pozwoleń wodnoprawnych, niezbędne jest podjęcie działań administracyjnych. Należą do nich rozpoczęte dziś kontrole podmiotów, które nie mają wymaganych prawem pozwoleń wodnoprawnych.

Do statutowych zadań Wód Polskich, obok przeciwdziałania powodzi i suszy, należy również troska o dobry stan wód. Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska tylko 10% rzek w Polsce ma stan/potencjał ekologiczny bardzo dobry lub dobry, 60% umiarkowany, a 30 % słaby lub zły. W kwestii czystości rzek nie wypadamy najlepiej także na tle Europy. Raport Europejskiej Agencji Środowiska podaje, że niemal 40% wód powierzchniowych w UE ma dobry lub bardzo dobry stan. Na jakość wód w Polsce wpływa ich skażenie biogenami rolniczymi, ściekami przemysłowymi i bytowymi. Dużym problemem jest również zanieczyszczenie rzek i zbiorników wodnych różnego typu odpadami, Z uwagi na to, że w ostatnich latach, w skali kraju wiele razy zgłaszane były przypadki zanieczyszczenia wód, Prezes Wód Polskich podjął decyzję o weryfikacji istniejących wylotów do rzek. Daje to możliwość identyfikacji czynnych oraz nieczynnych urządzeń, których właścicielami są osoby prywatne oraz przedsiębiorstwa korzystające z wód.

20211013 110731a                                                                                                                                          Briefing prasowy w Górze Kalwarii. Fot. Wody Polskie

- Jednym z naszych priorytetów jest czystość rzek! Dlatego rozpoczynamy kontrole pozwoleń wodnoprawnych urządzeń odprowadzających ścieki do polskich rzek. Zidentyfikowaliśmy ponad 20 tys. rur, a 1/3 z nich nie ma zezwoleń - powiedział Prezes Daca podczas briefinu prasowego.

 

Etap 1: Kontrola terenowa wylotów do rzek

Pracownicy Wód Polskich zweryfikowali już część potencjalnych wylotów urządzeń kanalizacyjnych – w tym ściekowych i deszczowych, przelewów burzowych, zlokalizowanych m.in. w skarpach rzek. W proces zaangażowane były różne zespoły Wód Polskich. Ekipy utrzymania z Nadzorów Wodnych przeprowadziły wizje w terenie, a specjaliści z Pionu Usług Wodnych oraz Pionu Zarządzania Środowiskiem Wodnym przeprowadzili weryfikację formalną, w tym analizę dokumentacji. Łącznie, na dzień 30 września bieżącego roku zidentyfikowano 20 301 wylotów do rzek.

 wykres rury kolo

Etap 2: Weryfikacja dokumentacji istniejących wylotów do rzek

Kolejnym etapem działań jest powiązanie istniejącego wylotu z dokumentacją czyli posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym. Na chwilę obecną okazało się, że na 20 301 urządzeń wodnych służących do korzystania z wód, ponad 13 tys. posiada aktualne pozwolenia wodnoprawne, natomiast w odniesieniu do blisko 7 tys. pozostałych wylotów, brak jest stosownych pozwoleń wodnoprawnych lub informacji o nich. W wielu przypadkach dotychczas nie udało się ustalić właścicieli części urządzeń.

 wykres rury slupki

Etap 3: Kontrole –  dla zalegalizowania urządzeń wodnych

Na podstawie zebranych informacji Wody Polskie rozpoczęły kontrole podmiotów, które posiadają urządzenia wodne i w przeszłości miały pozwolenia wodnoprawne. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciel – podmiot korzystający z wód powinien legitymować się zarówno stosownym pozwoleniem wodnoprawnym na korzystanie z wód, jak i uregulowaną kwestią wykonania samego urządzenia wodnego. Przepisy prawa dopuszczają możliwość likwidacji takiego urządzenia przez Wody Polskie na koszt właściciela. Z uwagi na to, że część wylotów znajduje się w wałach przeciwpowodziowych, ich pochopne, niefachowe usunięcie może zwiększać zagrożenie powodziowe.

Celem obecnych działań jest zmobilizowanie potencjalnych właścicieli do legalizacji urządzeń wodnych.Zgodnie z przepisami prawa właściciel, który nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego ma możliwość jego legalizacji. Jeżeli właściciel wykonanego nielegalnie urządzenia wodnego nie złożył wniosku o jego legalizację, właściwy organ Wód Polskich nakłada obowiązek likwidacji urządzenia. Podejmowane przez Wody Polskie działania wymagają współpracy z jednostkami samorządowymi gmin, starostw oraz województw, w celu pozyskania niezbędnych informacji. O efektach działań Wody Polskie będą informować inspektoraty ochrony środowiska, a adekwatnie do ustaleń, w części spraw będą one kierowane na drogę postępowania w sprawach wykroczeń. Każda ze spraw będzie analizowana indywidualnie.

 rurki

           Na podstawie zebranych informacji Wody Polskie rozpoczęły kontrole podmiotów, które posiadają urządzenia wodne i w przeszłości miały pozwolenia wodnoprawne.                                                                                                                                                                                                  Fot. Wody Polskie

Wody Polskie – na straży czystych rzek

Przeprowadzone analizy ułatwią podejmowanie działań, których celem jest poprawa stanu jakościowego wód. Umożliwi to właściwe zarządzanie zasobami wodnymi w aspekcie jakościowym wód i pozwolą na doprowadzenia do zgodnego z prawem korzystania z nich. Nielegalne zrzuty nieczystości najczęściej odbywają się pod osłoną nocy, co sprawia że proceder ten jest trudny do ustalenia. Konieczne jest zebranie informacji i zmobilizowanie właścicieli nielegalnie wykonanych urządzeń wodnych lub korzystających z wód niezgodnie z prawem do legalizacji tych urządzeń oraz uzyskania pozwoleń wodnoprawnych.

20211013 133504

                                                                                                                                                                  Rzeka Wisła. Fot. Wody Polskie

Odnosząc się do publikacji w lokalnej prasie z dn. 12 października br., dotyczących prac konserwacyjnych na obwałowaniach rzeki Przemszy w Dąbrowie Górniczej, Wody Polskie w Gliwicach informują, że wykonane zadanie miało charakter utrzymaniowy, a jego realizacja wynikała stricte z obowiązków administratora rzeki, polegających m.in. na przeciwdziałaniu skutkom powodzi i utrzymaniu w prawidłowym stanie obwałowań rzeki.

Nim Wody Polskie przystąpiły do realizacji prac ich zakres został zgłoszony do RDOŚ w Katowicach, zgodnie z art. 118 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /Dz. U. z 2020 r. poz. 55 tekst jednolity/. Dodatkowo, przed podjęciem prac teren został sprawdzony przez służby Wód Polskich w celu identyfikacji siedlisk zwierząt. Pamiętać należy, że prace o takim charakterze w obrębie cieków nie są prowadzone w okresie lęgowym. Ponadto zakres zadań utrzymaniowych każdorazowo jest ograniczany do bezwzględnego minimum koniecznego dla uzyskania swobodnego spływu wód powodziowych, wezbraniowych i tym samym zabezpieczenia terenów przyległych do rzeki przed ich zalaniem. Przedmiotowe prace utrzymaniowe rzeki Przemszy polegały m.in. na wykoszeniu traw wysokich z obwałowań i międzywala oraz usunięciu inwazyjnych kęp rdestowca i zakrzaczeń przy zachowaniu drzew.

Zważając na powyższe, doniesienia prasowe sugerujące jakoby przeprowadzone prace były trzebieżą przyrody nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości i są nadużyciem, co obrazują poniższe zdjęcia, pokazujące obszar po wykonanych pracach: uporządkowany, porośnięty roślinnością trawiastą, z pozostawionymi drzewami.

Nie sposób się również zgodzić z subiektywnym stwierdzeniem na łamach prasy, że w czasie realizacji prac „karczowano drzewa”, co definicyjnie oznacza usuwanie drzew i krzewów wraz z korzeniami lub usuwanie pniaków po ściętych drzewach. Prace wykonane nad rzeką Przemszą w Dąbrowie Górniczej nie polegały bowiem w żadnym razie na jakiejkolwiek wycince drzewostanu.

Należy także zaznaczyć, że służby Wód Polskich mają wysoką świadomość konieczności ochrony środowiska naturalnego, siedlisk i ostoi dzikiej przyrody, a wszystkie nasze działania są podejmowane zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, z troską i poszanowaniem środowiska naturalnego. Dlatego też, prace konserwacyjne nie obejmują miejsc takich jak obszary cofkowe zbiorników, naturalne rozlewiska, czy rzeki lub ich odcinki naturalne, przepływające przez tereny niezamieszkałe, czy nie użytkowane rolniczo.

 

Zapraszamy do wzięcia udziału w uroczystej inauguracji programu edukacyjnego Wód Polskich AKTYWNI BŁĘKITNI, w formie spektaklu muzyczno-tanecznego pt. Rodzaje Błękitu, który będzie emitowany „on line” na profilu FB AKTYWNI BŁĘKITNI. 

Aktywni Błękitni to szeroko zakrojony program edukacyjny mający połączyć szkoły promujące szeroko rozumianą edukację wodną w zakresie dbałości o wodę i znajomości zasad bezpiecznego korzystania z rekreacji wodnej. Wody Polskie wraz z partnerami: policją i strażą pożarną, ratownikami WOPR zachęcają do realizacji edukacji o zrównoważonym rozwoju w gospodarce wodnej, szczególnie ochrony przeciwpowodziowej i zapobieganiu skutkom suszy.

Program zapewnia materiały edukacyjne, zajęcia edukacyjne oraz zakłada wykorzystanie infrastruktury hydrotechnicznej w terenowych zajęciach edukacyjnych, a także pokazy z zakresu ratownictwa wodnego i udzielania pierwszej pomocy.

Krótka instrukcja dla wszystkich, którzy chcą obejrzeć spektakl:

- zapraszamy do udziału w spektaklu o wodzie emitowanego on-line z miejsca, w którym macie stałe łącze internetowe. Wystarczy kliknąć w przesłany poniżej link (nie wymagane jest logowanie).

- bądźcie gotowi 12.10.2021 (wtorek) o godzinie 11.00 (kilka minut na przygotowanie) - oglądajcie  nasz streaming wchodząc na link: https://www.facebook.com/events/723771905687008/?ref=newsfeed

- spektakl można obejrzeć również w serwisie Youtube, klikając w link https://youtu.be/SQXd9IwO6ow

- spektakl będzie trwał około 40 - 45  minut.

 

Karta wiedzy – czyli co warto wiedzieć przed spektaklem.

 

Z A P R A S Z A M Y

 

Zakończyła się modernizacja Stopni Wodnych we Wróblinie, w Januszkowicach oraz Zwanowicach, która obejmowała przebudowę jazów sektorowych na klapowe. Z okazji tego wydarzenia Wody Polskie w Gliwicach zorganizowały uroczystą konferencję, podsumowującą wykonane zadanie, która odbyła się na pierwszym z obiektów.

Projekt pod nazwą „Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW Wrocław, woj. opolskie – etap I” realizowany był od grudnia 2016 r. do sierpnia 2021. W tym czasie wykonane zostały roboty budowlano-montażowe na trzech stopniach wodnych objętych zadaniem, które obejmowało przebudowę jazów sektorowych na klapowe.

Nowe jazy zapewnią stały poziom piętrzenia wody, co gwarantować będzie stabilne i bezpieczne warunki dla żeglugi. Ponadto, dzięki zastosowaniu nowych rozwiązań podniesie się poziom bezpieczeństwa przeciwpowodziowego na obszarze Odrzańskiej Drogi Wodnej. Automatyczne, napędzane hydraulicznie zamknięcia klapowe pozwolą na znacznie bezpieczniejsze przepuszczanie wód powodziowych i kry lodowej. Ma to związek m. in. z możliwością ich szybszego otwierania i zamykania, które w przypadku jazów sektorowych trwało nawet kilka godzin. Wszystko dlatego, że jazy sektorowe, wybudowane w latach 70-tych i 80-tych były podatne na zjawiska lodowe, a ich funkcjonowanie wiązało się z licznymi ryzykami, także dla obsługi. Wyeksploatowane jazy Odrzańskiej Drogi Wodnej były coraz bardziej awaryjne, a koszty usuwania usterek stanowiły znaczący wydatek. Dlatego też podjęto decyzję o ich modernizacji.

W wydarzeniu podsumowującym zakończenie realizacji projektu, które odbyło się na Stopniu Wodnym we Wróblinie, udział wzięli m.in. Grzegorz Witkowski – Podsekretarz Stanu Ministerstwa Infrastruktury, Jacek Wasik – Dyrektor Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej, Sławomir Kłosowski – Wojewoda Opolski, reprezentanci samorządu lokalnego, a także przedstawiciele Wód Polskich: Przemysław Daca – Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Mirosław Kurz – Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach, Marcin Jarzyński – Zastępca Dyrektora RZGW w Gliwicach ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą, przedstawiciele kierownictwa Stopnia Wodnego Wróblin oraz głównych wykonawców: firmy PORR S.A., HaskoningDHV Polska i Hydroprojekt Wrocław Sp. z o. o.

W trakcie konferencji głos zabrał Prezes Przemysław Daca:

- Przedmiotowa inwestycja to jedna z wielu realizowanych w regionie opolskim. W pierwszej kolejności podziękowania należą się przede wszystkim pracownikom RZGW w Gliwicach i RZGW we Wrocławiu za włożony trud w jej realizację – stwierdził Prezes Wód Polskich.

Swoje przemówienie wygłosił także Dyrektor Mirosław Kurz:

- Pomimo że nie był to łatwy projekt, a przed zespołem realizującym inwestycję stały różne wyzwania, jestem szczęśliwy, że z powodzeniem udało nam się go ukończyć. Modernizację kontynuujemy w drugim etapie na jazach w Krępnej, Groszowicach i Dobrzeniu – stwierdził Mirosław Kurz.

Nie zabrakło również podziękowań dla osób szczególnie blisko związanych z realizacją zadania:

- Chciałbym bardzo serdecznie podziękować wszystkim za włożony trud i zaangażowanie w podniesienie funkcjonalności tego obiektu hydrotechnicznego. Przede wszystkim dziękuję panu Abdullahowi Al-Selwi – Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Opolu, panu dyrektorowi Marcinowi Jarzyńskiemu oraz panu Mariuszowi Skrzypczakowi – odpowiedzialnemu za przedmiotową inwestycję, jak również całemu zespołowi jednostki realizującej projekt – powiedział Dyrektor RZGW w Gliwicach.

Opinię na temat transportu wodnego wyraził Wojewoda Opolski – Sławomir Kłosowski:

- Nie muszę nikogo przekonywać o zasadności rozwijania żeglugi śródlądowej. Jest to bowiem nie tylko kwestia ochrony środowiska, ale również oszczędności. Liczymy, że już niedługo te wszystkie obiekty zostaną należycie wykorzystane. Już teraz zainwestowane w region pieniądze mają dla niego wartość niewymierną.

Szacunkowa wartość całej inwestycji wynosi 107 mln zł. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej.

Śluza Januszkowice w Poborszowie była dziś miejscem kolejnej konferencji zorganizowanej przez Wody Polskie w Gliwicach. Wydarzenie dotyczyło rozpoczęcia modernizacji tego obiektu oraz sterowni Stopnia Wodnego Januszkowice. Przeprowadzone prace pozwolą na rozwój i usprawnienie śródlądowej drogi wodnej na Odrze.

Zadanie realizowane jest w ramach projektu „Modernizacja śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Januszkowice wraz z przebudową awanportów”. Jednym z priorytetów Wód Polskich jest rozwój żeglugi na Odrzańskiej Drodze Wodnej. Prowadzone w tym celu remonty budowli i urządzeń hydrotechnicznych, między innymi jazów i śluz, służą realizacji postawionych celów. Co więcej, modernizacja tych obiektów często jest konieczna ze względu na ich zawodność i utrudnienia w eksploatacji spowodowane długimi latami nieustannej pracy.

W trakcie dzisiejszej konferencji przedstawiony został dokładny zakres rozpoczętej inwestycji, która obejmuje przebudowę istniejącej śluzy małej poprzez jej częściową rozbiórkę i budowę w jej miejscu śluzy o parametrach 190 m długości i 12 m szerokości wraz z wyposażeniem technicznym, mechanicznym i hydraulicznym. Ponadto, w ramach projektu przebudowana zostanie istniejąca komora pociągowa, co zapewni dwukomorowy standardowy układ i zagwarantuje ciągłość żeglugi. Zakres prac obejmie także prawy brzeg rzeki Odry poniżej jazu i wylotu z Małej Elektrowni Wodnej na stopniu wodnym. Wykonana zostanie opaska brzegowa, przebudowana będzie tama rozdzielcza od wody dolnej. Zmodernizowane będą także obiekty i infrastruktura towarzysząca.

Celem projektu jest rozwój i usprawnienie śródlądowej drogi na Odrze. Dzięki wykonanym pracom, poziom żeglowności zostanie podniesiony z obecnej III klasy do klasy Va. Oznacza to, że Odrzańska Droga Wodna zyska odcinek trasy o znaczeniu międzynarodowym z możliwością żeglugi statków i barek o ładowności do 3000 ton.

- Ten projekt jest kolejnym, który realizujemy na Odrzańskiej Drodze Wodnej, modernizując obiekty hydrotechniczne i przystosowując je do wyższych klas żeglowności. Zyskujemy tym samym pewność co do bezpieczeństwa dla użytkowników, załóg jednostek pływających oraz naszych pracowników. Warto zaznaczyć, że naszą inwestycję przewidzieliśmy w taki sposób, aby zachować ciągłość żeglugi, bez konieczności wyłączeń czy ograniczeń, a wszelkie utrudnienia na szlaku żeglugowym będziemy maksymalnie ograniczać – powiedział Mirosław Kurz, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.

Głos w trakcie wydarzenia zabrali również inni zaproszeni goście m.in. Piotr Sarnowski – Dyrektor Regionu Polska Zachodnia PORR S.A., czyli wykonawcy inwestycji:

- Mamy dużą satysfakcję z faktu, że ten projekt został powierzony właśnie nam. Mimo iż charakteryzuje się on dużym stopniem skomplikowania, już teraz mogę zapewnić, że uda nam się dotrzymać przewidywanego terminu realizacji. Bardzo serdecznie dziękuję za zaufanie i współpracę – powiedział Sarnowski.

Swoją opinię wyraził również Jacek Wasik – Dyrektor Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej:

- Przedmiotowa inwestycja to również ratowanie dziedzictwa kulturowego regionu, reprezentującego takie wartości jak solidarność i praworządność, a więc stanowiących fundament europejski. Prowadzone w ramach zadania działania są również realizacją założeń mających na celu doprowadzenie do neutralności klimatycznej. Liczymy, że efekty prac będziemy mogli obserwować już niedługo – stwierdził Wasik.

Data zakończenia robót planowana jest na IV kwartał 2023 r. Projekt współfinansowany z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 oraz budżetu Skarbu Państwa. Jego całkowita wartość wynosi 171,52 mln zł.

Wody Polskie w Gliwicach były dziś gospodarzem konferencji rozpoczynającej modernizację jazów odrzańskich na Stopniach Wodnych Krępa, Groszowice i Dobrzeń. Realizowane w ramach projektu zadania umożliwią nie tylko poprawę żeglowności na Odrze, ale również poziom bezpieczeństwa przeciwpowodziowego.

Awaryjność, usterki, brak pewności co do bezpieczeństwa w czasie wezbrania, czy zależność od zjawisk lodowych. To tylko niektóre z powodów, dla których Wody Polskie w Gliwicach podjęły decyzję o konieczności modernizacji administrowanych jazów na Odrze. Obiekty te, tak jak w przypadku jazów w Krępej, Groszowicach i Dobrzeniu, zostały wybudowane w latach ’70 minionego wieku. Regularnie pojawiające się problemy w eksploatacji, związane z ich długoletnim funkcjonowaniem, wymusiły konieczność gruntownego remontu.

W trakcie konferencji, która odbyła się na Stopniu Wodnym w Dobrzeniu, przedstawiono zakres prac jakie zostaną wykonane w ramach projektu pn. „Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW Gliwice - woj. opolskie (etap II)”. Dotychczas istniejące na trzech obiektach jazy sektorowe zostaną zastąpione przez mniej problematyczne jazy klapowe z napędem hydraulicznym oraz automatycznym i zdalnym sterowaniem. Ta zmiana wpłynie korzystnie na większą możliwość ich bezproblemowego użytkowania, bowiem nowe jazy klapowe są znacznie bardziej odporne m.in. na temperatury i zjawiska lodowe. Dodatkowo przebudowane lub zbudowane od podstaw zostaną obiekty towarzyszące, takie jak przepławki dla ryb, tamy rozdzielcze, ubezpieczenia brzegowe, ubezpieczenia poszurów, kładki technologiczne, sterownie i maszynownie. Modernizacja umożliwi poprawę stopnia żeglowności Odry i przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. Co prawda jazy nie pełnią bezpośrednio funkcji ochronnej, przeciwpowodziowej, ale ich bezproblemowe działanie i niezawodność w zakresie sterowania są niezbędne w przypadku wezbrania wód. Dzięki regulacji przepuszczania wód powodziowych przez zamknięcia jazów, możliwe jest zmniejszenie skutków powodzi.

- Lata eksploatacji tych obiektów oraz zmienne warunki atmosferyczne, na które jazy są stale narażone, powodują częste awarie, wymuszają konieczność kosztownych napraw, nie dają satysfakcjonującej nas pewności co do niezawodności funkcjonowania, a co za tym idzie bezpieczeństwa – dla pracowników, obsługi jazu, załóg jednostek pływających, a także w czasie wezbrań. To właśnie wtedy bardzo istotna jest możliwość szybkiego, sprawnego i bezpiecznego położenia jazu, aby nie utrudniać spływu wód wysokich – powiedział w trakcie wydarzenia Mirosław Kurz – dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.

W konferencji udział wzięli także przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Delegatury Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Kędzierzynie-Koźlu, reprezentanci Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Opolu, główni przedstawiciele wykonawców – prezesi firm EKO-WOD Sp. z o. o., Naviga-Stal Sp. z o. o. oraz POM Krapkowice. W kwestii zasadności inwestycji wypowiedziała się Gabriela Tomik - współpracującą z samorządami terytorialnymi w zakresie rozwoju śródlądowych dróg wodnych z ramienia Ministerstwa Infrastruktury.

- Muszę Państwu powiedzieć, że wiele osób czeka na przedmiotowe modernizacje. Cały czas przyświeca nam cel przełożenia części transportu na drogi wodne. Takie działania wiążą się ze stalą koniecznością realizacji nakreślonego planu. Jego efekty wymierne w momencie, gdy zmniejszy się ruch ciężarówek na drogach szybkiego ruchu, a zwiększy się przepływ towarów za pomocą ekologicznych środków transportu – powiedziała w trakcie wydarzenia Gabriela Tomik.

Głos zabrał również Mariusz Sośniak – Prezes Zarządu firmy „EKO-WOD Sp. z o. o.

- Kolejne modernizacje mają na celu zapobiegać trudnym sytuacjom na Odrze związanym m. in. z potencjalnymi powodziami. Jestem dumny z wielości i rozmachu zadań prowadzonych przez Wody Polskie właśnie w tym celu – stwierdził Mariusz Sośniak.

Ukończenie prac na trzech obiektach planowane jest na IV kwartał 2023 r. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszu Spójności oraz środków Skarbu Państwa.